Veilig werken met een breekhamer
Hoeveel trilt en hoeveel lawaai maakt een breekhamer, en wat heb je nodig om er veilig mee te werken?
Makita geeft voor deze breekhamer een trillingswaarde die boven de wettelijke grenswaarde voor hand-armtrillingen ligt, en een geluidsvermogen waar gehoorbescherming bij hoort. Dat maakt de machine niet verboden, want de wet rekent met de blootstelling over een hele werkdag en niet met het getal op het typeplaatje. Het betekent wel dat afwisselen en pauzeren erbij horen, en dat het stof net zoveel aandacht verdient als het geluid.
De trillingswaarde ligt boven de wettelijke grenswaarde
In de instructiehandleiding van de HM001GM205 staat een trillingswaarde ah,Cheq van 6,5 m/s2 bij een onzekerheid K van 1,5 m/s2. Op de artikelpagina van dezelfde machine geeft Makita twee waarden voor beitelen: 5,5 m/s2 met de zijhandgreep en 6 m/s2 met de D-greep, allebei met K 1,5 m/s2. Wij noemen ze alle drie, want ze komen van dezelfde fabrikant en ze lopen uiteen.
Het Arboportaal houdt voor hand-armtrillingen een actiewaarde van 2,5 m/s2 aan en een grenswaarde van 5,0 m/s2, en schrijft erbij dat een situatie boven de grenswaarde verboden is. De waarde van deze machine ligt daarboven. Dat is geen reden om hem niet te huren, maar wel om te weten waar je aan begint: de grenswaarde gaat over de dosis die je over een achturige werkdag binnenkrijgt, en die hangt af van hoeveel minuten je de hamer echt vasthoudt.
Wij zetten hier met opzet geen tabel neer die dat machinegetal omrekent naar een aantal minuten hakken. De rekenregel daarvoor hebben wij niet in een bron gevonden die wij zelf gelezen hebben, en een zelfbedacht sommetje over trillingsschade is het laatste wat je van een verhuurder wil krijgen. Wie het precies wil weten, kijkt bij het Arboportaal of laat de blootstelling meten.
Geluid: bescherming is hier geen keuze
Makita geeft voor deze machine een geluidsdrukniveau van 89 dB(A) en een geluidsvermogenniveau van 100 dB(A) op, allebei met een onzekerheid van 3 dB(A). Het Arboportaal kent drie drempels voor de dagdosis: beschikbaar stellen bij 80 dB(A), verplicht dragen bij 85 dB(A) en een grenswaarde van 87 dB(A). Een draaiende breekhamer laat die drie ver achter zich.
Als vuistregel zonder meetapparaat noemt het Arboportaal dit: versta je een spreker op een meter afstand niet meer, dan zit je waarschijnlijk al boven de eerste drempel. Bij deze machine hoef je die proef niet te doen om het antwoord te weten.
- Volandis geeft de demping per soort: oordoppen halen er 10 tot 15 dB(A) af en zijn geschikt tot ongeveer 90 dB(A).
- Oorkappen en otoplastieken halen er tot 25 dB(A) af. Oorkappen zijn volgens Volandis minder geschikt voor brildragers.
- Otoplastieken gaan 2 tot 3 jaar mee en zijn ongeveer vijfmaal duurder dan oorkappen, aldus Volandis.
Het stof is het risico dat je niet hoort
Bijna alles waar je een beitel in zet bevat kwarts. Volgens het Arboportaal bestaat meer dan 12 procent van de aardkorst eruit, en zodra je dat materiaal mechanisch bewerkt komt er inadembaar stof vrij. Voor respirabel kwarts geldt een grenswaarde van 0,075 mg per kubieke meter over een achturige werkdag.
Bij een breekhamer is die vrijkomende hoeveelheid groot en het werk stoffig van begin tot eind. De volgorde waarin je er iets aan doet ligt vast in de STOP-strategie van TNO: eerst kijken of het werk anders kan, dan techniek, dan de organisatie van het werk, en beschermingsmiddelen als laatste.
- Volandis werkt die volgorde concreet uit: minder kwartshoudend materiaal, een stofarme werkwijze, gereedschap met afzuiging of water, buiten werken of ventileren, stoffig werk apart houden, opruimen, en helemaal aan het eind pas een masker.
- Met afzuiging of nat werken volstaat volgens Volandis meestal P2. Ontbreken die maatregelen, dan komt Volandis uit op een P3-volgelaatsmasker met aangeblazen lucht.
- Wat er op het spel staat bij lange blootstelling noemt Volandis ook: silicose, longkanker, en daarnaast reuma, nierfalen en hart- en vaatziekten.
Wat er in de muur kan zitten
De gebruiksaanwijzing van de HM001G legt uit waarom je de machine aan de geisoleerde handgrepen vasthoudt: er kan bedrading in de wand zitten die je niet ziet. Een beitel die daar doorheen gaat, zet spanning op alle metalen delen die je vasthoudt.
Schakel dus de groep af waarin je werkt, en ga ervan uit dat er ook water- en verwarmingsleidingen kunnen lopen op plekken waar je ze niet verwacht. Dit is het enige risico op deze pagina waar je met beschermingsmiddelen niets aan hebt.
Voor en na het hakken
De handleiding vraagt de schacht van de beitel schoon te maken en in te vetten voordat je hem in de machine zet. Doe dat aan het begin en niet als de beitel al vastzit; beitelvet kun je bij ons los kopen.
Makita geeft het gewicht op als 6,8 kg met een XGT-accu erin. Dat zegt weinig over een vloer en veel over een plafond: reken erop dat je boven schouderhoogte vaker moet wisselen dan je van tevoren denkt.
Dit heb je nodig
Prijzen zijn inclusief btw en per dag, tenzij er "per stuk" staat. Je betaalt alleen de dagen dat je huurt. Op voorraad en vóór 17:00 besteld? Dan bezorgen we de volgende dag, tussen 08:00 en 18:00, zondag tot 13:00, en na je klus halen we het weer op.
Makita HM001GM XGT breekhamer
Borg €150,00, krijg je terug na inlevering in goede staat.
Bekijk beschikbaarheidErbij te huren of te kopen
| Makita platte beitel 25×400 mm SDS-Max | €6,00 per dag |
|---|---|
| Makita puntbeitel 400 mm SDS-Max | €5,00 per dag |
| Makita boor- en beitelvet 100 ml | €8,95 per stuk |
Wat wij hier niet voor hebben
- Wij zetten geen omrekentabel op de site die van deze trillingswaarde een aantal minuten hakken maakt. De formule daarvoor staat in geen enkele bron die wij zelf gelezen hebben, en dan verzinnen wij hem niet.
- Onze bouwstofzuiger is L-klasse, de laagste van drie. Makita begrenst het gebruik in kwartshoudend materiaal zelf tot boren tot 16 mm, dus bij hakken is hij hooguit een hulp en geen stofoplossing.
- Gehoorbescherming, stofmaskers en een veiligheidsbril verhuren wij niet. Die neem je zelf mee, en bij deze machine heb je ze alle drie nodig.
Veelgestelde vragen
Trilt deze breekhamer te veel om mee te mogen werken?
Welke gehoorbescherming heb ik nodig bij een breekhamer?
Is een stofzuiger genoeg tegen het stof bij hakken?
Moet ik de stroom afsluiten voordat ik ga hakken?
Bronnen
Waar de cijfers en de voorschriften op deze pagina vandaan komen. Wij hebben elke bron zelf gelezen op de datum die erbij staat.
- Makita HM001GM205, artikelpagina met specificaties (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Makita HM001G, Nederlandstalige gebruiksaanwijzing (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Makita HM001GM205, instructiehandleiding met trillingswaarde ah,Cheq (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Arboportaal, wat zegt de wet over trillingen en schokken (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Arboportaal, wat zegt de wet over lawaai op het werk (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Volandis, gehoorbescherming (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Arboportaal, wat is kwartsstof (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Arboportaal, wat zegt de wet over kwartsstof (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Volandis, veilig werken met kwartsstof (geraadpleegd op 21 september 2026)
- TNO Stofvrij werken, de STOP-strategie (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Makita VC004GLT21, artikelpagina met stofklasse en toepassingsgrens (geraadpleegd op 21 september 2026)