Stofvrij werken: wat een bouwstofzuiger wel en niet doet
Werk ik stofvrij als ik een bouwstofzuiger op mijn machine aansluit?
Dat hangt af van het stof en van de klasse van de stofzuiger. Onze bouwstofzuiger is klasse L, de klasse voor gips, pleisterwerk, huishoudelijk stof, grond en kalk. Voor stof uit beton, kalkzandsteen, cement en tegellijm zit er silica in, en dat hoort bij klasse M, die wij niet hebben.
De drie stofklassen
Die indeling hoort bij de norm EN 60335-2-69 en staat zo beschreven bij Bosch Professional. Kijk waar silica staat: bij M en bij H, en niet bij L. Silica is het kwarts dat vrijkomt uit beton, kalkzandsteen, cement, tegellijm en metselwerk.
Kijk ook waar verf staat. Ook bij M. Dat is een detail dat vrijwel niemand noemt en dat wel uitmaakt zodra je een oude deur gaat afschuren.
Houtstof staat in die opsomming bij klasse M, en toch noemen wij onze klasse L-zuiger geschikt voor schuren in hout. Dat is geen slordigheid maar een verschil tussen twee stelsels. De klassen L, M en H gaan over hoe fijn een zuiger filtert bij een stofsoort. Het TNO-label gaat over een geteste combinatie van machine en zuiger, en klasse D is de categorie voor houtbewerking, die TNO test met een excenterschuurmachine. Dat label claimt Makita zelf voor deze zuiger; in het openbare register van TNO staat hij niet. In de handleiding van de schuurmachine adviseert Makita voor Europese landen bovendien een stofzuiger van klasse M of H. Werk je beroepsmatig of in hardhout, ga dan van die M uit. Voor het schuren van een deur, een kozijn of een muur thuis is onze zuiger wat je nodig hebt, en hij scheelt je een dag opruimen.
| Klasse L | laag risico: huishoudelijk stof, gips, pleisterwerk, grond, gebrande en ongebluste kalk; filtratie boven 99 procent |
|---|---|
| Klasse M | matig risico: silica, zacht hout, hardhout, metalen, verf, kunststof, zand, kiezels; boven 99,9 procent |
| Klasse H | hoog risico: asbest, silica, hardhout, lood, schimmelsporen, carcinogenen en pathogenen; boven 99,995 procent |
Wat wij hebben
Daar is niets mis mee. Een stofzuiger met een antistatische slang die 70 dB(A) maakt en 15 liter houdt, is een goede machine, en hij scheelt een enorme hoeveelheid opruimen. Hij is alleen niet wat wij en anderen er soms van maken.
| Stofklasse | L |
|---|---|
| Tankinhoud | 15 liter |
| Onderdruk | 230 mbar |
| Gewicht | 8,6 kg met een accu, 11,7 kg met twee grote accu's |
| Afmetingen | 366 bij 334 bij 475 mm |
| Geluidsdruk | 70 dB(A) |
| Trilling onbelast | 2,5 m per seconde kwadraat |
| Zuigen | alleen droog |
| Slang | antistatisch, standaard meegeleverd |
Waar kwartsstof om vraagt
Het Arboportaal zet kwarts op de lijst met kankerverwekkende stoffen en noemt het een stof zonder drempelwaarde. De wettelijke grenswaarde voor respirabel kwarts is 0,075 milligram per kubieke meter over een werkdag van acht uur. Geen drempelwaarde betekent dat er geen hoeveelheid bestaat waarvan vaststaat dat die veilig is.
Daar hoort minstens een klasse M stofzuiger bij, en daarnaast maatregelen in de juiste volgorde. Eerst het werk anders inrichten, dan afzuiging of water, dan ventileren en scheiden van de rest van het huis, en pas als sluitstuk een masker. Een masker vooraan zetten is de fout die iedereen maakt.
Het TNO-label en wat het betekent
TNO test stofzuigers en geeft labels A tot en met D. Dat is geen ladder van slecht naar goed. De test voor A tot en met C gebruikt een haakse slijper op kalkzandsteen, zestig minuten, met ongeveer zeven kilo kwartshoudend materiaal. Klasse D is een eigen categorie: stofzuigers die alleen voor hout geschikt zijn, getest in combinatie met een excenterschuurmachine.
TNO zegt er zelf bij dat stofzuigers die met een combihamer getest zijn geen label krijgen. Een label van een stofzuiger meenemen naar beitelen of kernboren kan dus niet, en dat doen wij op deze site ook niet. Makita zelf begrenst de certificering van onze machine tot hout en tot boren in kwartshoudend materiaal met een diameter tot 16 mm.
Waar hij wel aan kan
Reserveonderdelen horen erbij, want een volle zak is een stofzuiger die niet meer zuigt. Fleece stofzakken van 15 liter verkopen wij los en per vijf.
- Aan de excenterschuurmachine. Dat is precies de combinatie waarop het D-label wordt getest.
- Aan de multitool, via de stofafzuigadapter 191R02-6 die in de meegeleverde set zit.
- Aan de cirkelzaag: niet zonder meer. Makita geeft op dat externe stofafzuiging bij deze zaag mogelijk is, maar in de gebruiksaanwijzing zet je de slang erop met aansluitmond 24, en dat optionele onderdeel hebben wij niet. Wat de zuiger hier zou doen is zaagsel aan de bron wegnemen; houtstof staat in onze tabel met de drie stofklassen bij klasse M, dus een filter van die klasse is het niet.
- Aan de decoupeerzaag: wij beloven het niet. Makita noemt de stofafzuigaansluitmond bij deze zaag in de handleiding een optioneel onderdeel en in onze eigen leveringslijst staat hij niet. Vraag het dus na voordat je erop rekent, en ruim het zaagsel anders achteraf op.
- Aan de diamantboormachine bij droog boren met de Stof-Tec houder. Let op de maat: onze droge boren zijn 68 en 82 mm, en daarmee zit je ver boven de 16 mm die Makita voor kwartshoudend materiaal noemt. Het stof gaat wel bij de bron de zuiger in en dat scheelt een hoop opruimen, maar stofvrij werken is dit niet.
Dit heb je nodig
Prijzen zijn inclusief btw en per dag, tenzij er "per stuk" staat. Je betaalt alleen de dagen dat je huurt. Op voorraad en vóór 17:00 besteld? Dan bezorgen we de volgende dag, tussen 08:00 en 18:00, zondag tot 13:00, en na je klus halen we het weer op.
Makita VC004GL XGT bouwstofzuiger
Borg €125,00, krijg je terug na inlevering in goede staat.
Bekijk beschikbaarheid
Makita BO5041K excenterschuurmachine
Borg €50,00, krijg je terug na inlevering in goede staat.
Bekijk beschikbaarheid
Makita TM001G XGT multitool
Borg €100,00, krijg je terug na inlevering in goede staat.
Bekijk beschikbaarheidErbij te huren of te kopen
| Makita fleece stofzakken 15 l (5 st.) | €29,95 per stuk |
|---|---|
| Makita fleece stofzak 15 l (per stuk) | €5,99 per stuk |
Wat wij hier niet voor hebben
- Wij hebben geen stofzuiger van klasse M of H. Voor beton, kalkzandsteen, cement, tegellijm en voor verf is dat de klasse die erbij hoort.
- Wij hebben de stofafzuigadapter voor breken met nummer 199144-2 niet, dus de breekhamer kan bij ons niet op de stofzuiger.
- Onze stofzuiger is alleen geschikt voor droog zuigen. Nat opnemen kan er niet mee, ook niet na nat boren.
- Wij hebben geen watertoevoer of sproeikop om stof bij het hakken te binden, en geen luchtreiniger voor de ruimte.
- Wij hebben de aansluitmond 24 niet waarmee je de slang op de cirkelzaag zet. Voor die zaag adviseert Makita in de gebruiksaanwijzing bovendien een stofzuiger van klasse M of H voor Europese landen, en de onze is klasse L.
- Of de decoupeerzaag bij ons op de stofzuiger kan, weten wij niet zeker. Makita noemt de afzuigmond bij deze zaag een optioneel onderdeel en in onze eigen leveringslijst staat hij niet, dus wij beloven het niet.
Veelgestelde vragen
Welke stofklasse heeft jullie bouwstofzuiger?
Kan ik hiermee stofvrij beton bewerken?
Waar staat dat TNO-label dan wel voor?
Kan de breekhamer op de stofzuiger?
Bronnen
Waar de cijfers en de voorschriften op deze pagina vandaan komen. Wij hebben elke bron zelf gelezen op de datum die erbij staat.
- Bosch Professional, stofafzuiging en stofklassen (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Makita VC004GLT21, artikelpagina met specificaties (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Arboportaal, wat zegt de wet over kwartsstof (geraadpleegd op 21 september 2026)
- TNO Stofvrij Werken, classificatie stofzuigers (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Makita TM001GD201, artikelpagina met leveringsomvang (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Makita HS011G, Nederlandstalige gebruiksaanwijzing (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Makita JV001G, Nederlandstalige gebruiksaanwijzing (geraadpleegd op 21 september 2026)
- Makita BO5040 en BO5041, Nederlandstalige gebruiksaanwijzing (geraadpleegd op 21 september 2026)