Boorhamer gebruiken: complete gids voor beginners
Een gewone accuboormachine volstaat voor hout en gipsplaat, maar zodra je in beton, baksteen of natuursteen moet boren, heb je een boorhamer nodig. Een boorhamer combineert een roterend boormoment met een pneumatische slag. Daardoor komt hij door materiaal waar een gewone klopboormachine op vastloopt.
In deze gids leggen we stap voor stap uit hoe je een boorhamer veilig en effectief gebruikt, ook als je er nog nooit eerder mee hebt gewerkt. Je leert welke boor je kiest, hoe je de juiste techniek toepast en welke fouten je moet vermijden.
Wanneer gebruik je een boorhamer?
Niet elk boorklus vereist meteen een boorhamer. Een accuboormachine met klopfunctie is prima voor kleine gaatjes in zachte baksteen of kalkzandsteen. Maar in de volgende situaties grijp je naar een boorhamer:
Beton en gewapend beton, Denk aan betonnen muren, vloeren of funderingen. De pneumatische slag van een boorhamer is de enige manier om hier efficiënt doorheen te komen, zonder dat je boor meteen bot wordt.
Grote diameters (> 10 mm), Zelfs in baksteen wordt een gat van 14 mm of groter lastig met een klopboormachine. Een boorhamer doet dat werk een stuk makkelijker. Let op: bij deze machine verhuren wij boren tot 12 mm.
Meerdere gaten achter elkaar, Als je een hele rij pluggen moet zetten (bijvoorbeeld voor een rail of kabelgoot), bespaar je met een boorhamer enorm veel tijd en moeite.
Hakwerk, Sommige boorhamers hebben een beitelstand en kunnen daarmee tegels loshakken of oud stucwerk verwijderen. De Makita HR2800 die wij verhuren heeft die stand niet: Makita zet die functie in een ander model, de HR2811F. Hakken, een sleuf uithakken of tegels eraf tikken doe je bij ons met de breekhamer, die een SDS-Max opname heeft.
Welke boor voor welk materiaal?
De juiste boor maakt het verschil tussen een netjes boorgat en een uitgebrokkelde puinhoop. Hieronder een overzicht:
| Materiaal | Boortype | Diameter | Snelheid instelling |
|---|---|---|---|
| Beton | SDS-Plus betonboor | 6 tot 12 mm bij ons, Makita geeft voor de machine 4 tot 28 mm op | Hamerstand aan |
| Baksteen en kalkzandsteen | SDS-Plus betonboor | 6 tot 12 mm bij ons | Hamerstand aan, rustig aanzetten |
| Natuursteen en tegels | Boor met een ronde schacht in je eigen boormachine, bijvoorbeeld onze steenborenset | 4 tot 10 mm | Laag toerental en geen slag, want slag scheurt bros materiaal |
Let op: in bros materiaal als natuursteen en tegels werk je zonder slag, want de slag veroorzaakt scheuren. In de SDS-Plus opname van onze boorhamer past alleen gereedschap met een SDS-Plus schacht; boren voor tegels en natuursteen hebben een ronde schacht en gaan dus in een gewone boormachine. Een diamantboor voor deze machine begint bij Makita pas bij 32 mm, en zulke boren verhuren wij niet.
Stap-voor-stap: boren in beton
Markeer de exacte positie van je boorgat met een kruisje. Controleer met een leidingzoeker of er geen leidingen of kabels achter de muur zitten. Dit is geen optionele stap: een waterleiding of stroomkabel raken kan gevaarlijk en kostbaar zijn.
Klik de juiste SDS-plus boor in de houder, je hoeft geen sleutel te gebruiken, de boor klikt vast door hem in te drukken en een kwartslag te draaien. Stel de diepteaanslag in op de gewenste boordiepte. Tel daarbij de lengte van de plug plus 10 mm extra mee.
Zet de punt van de boor op je markering en begin op laag toerental. Boor de eerste 5 mm rustig in zodat de boor grip krijgt en niet wegglijdt. Houd de boorhamer met twee handen stevig vast en zorg dat je stabiel staat.
Verhoog nu het toerental en laat de boorhamer het werk doen. Duw niet te hard, de pneumatische slag doet het zware werk. Te veel druk vertraagt juist het boorproces en overbelast de motor. Houd de boorhamer recht: een scheve hoek zorgt voor uitbrokkeling rond het gat.
Trek de boor er draaiend uit, niet stilstaand, anders klemt hij vast. Blaas het boorgat schoon met een blaasbalg of stofzuiger. Steenstof in het gat vermindert de hechting van de plug. Controleer de diepte met de plug zelf: hij moet volledig in het gat verdwijnen.
Veiligheidsuitrusting
Een boorhamer is een krachtig gereedschap dat bij verkeerd gebruik serieus letsel kan veroorzaken. Draag altijd de volgende beschermingsmiddelen:
Gehoorbescherming, Voor onze Makita HR2800 geeft Makita 89 dB(A) geluidsdruk bij je oor op en 100 dB(A) geluidsvermogen, allebei met een onzekerheid van 3 dB(A). Makita zet er zelf bij dat je bij 89 dB(A) op een uur van een achturige werkdag zit. Doe dus iets in je oren, ook als je maar even bezig bent.
Veiligheidsbril, Rondvliegende steensplinters zijn onvoorspelbaar. Een splinter in je oog is een medisch noodgeval. Draag altijd een bril met zijbescherming.
Stofmasker (minimaal FFP2), Betonstof bevat kwarts, dat bij inademing silicose kan veroorzaken. Gebruik bij langdurig boren een masker met P3-filter. Een bouwstofzuiger erbij houdt je werkplek schoon, maar onze zuiger is klasse L en vervangt het masker niet.
Werkhandschoenen, Beschermen tegen trillingen (anti-vibratie handschoenen) en scherpe randen van het materiaal.
Veiligheidsschoenen, Beschermen je voeten als de boorhamer of zwaar materiaal valt.
Er bestaan twee gangbare opnamesystemen voor boorhamer-boren: SDS-plus (voor lichte boorhamer tot circa 4 kg) en SDS-max (voor zware breekhamer vanaf 5 kg). De schachten zijn niet uitwisselbaar. Een SDS-max boor past fysiek niet in een SDS-plus machine, maar er bestaan adapters die het mogelijk maken, gebruik deze nooit. De boor wordt instabiel, gaat trillen en kan breken. Controleer altijd welk systeem jouw boorhamer gebruikt vóórdat je een boor koopt of huurt.
Veelgemaakte fouten
Te hard duwen, De meest gemaakte fout. Een boorhamer werkt met slagenergie, niet met duwkracht. Als je te hard duwt, blokkeer je de slagbeweging en slijt de boor sneller. Laat het gewicht van de machine en de pneumatiek het werk doen.
Slagfunctie aan bij tegels of natuursteen, Gegarandeerd een gebroken tegel. Schakel altijd over naar de stand “alleen boren” bij brosse materialen.
Boren zonder leidingzoeker, Één gat op de verkeerde plek en je raakt een waterleiding of elektrakabel. Investeer twee minuten in het scannen van de muur, het kan je duizenden euro’s aan waterschade besparen.
Verkeerde boordiameter voor de plug, De boor moet exact dezelfde diameter hebben als de plug. Een 8 mm plug vereist een 8 mm boor, geen 7 mm en geen 9 mm. Een te groot gat betekent dat de plug niet klemt; een te klein gat maakt het inslaan onmogelijk.
Boorgat niet schoonmaken, Na het boren zit het gat vol steenstof. Als je de plug direct erin duwt, kan deze niet uitzetten en houdt je bevestiging niet. Blaas of zuig het gat altijd schoon.
Boorhamer nodig?
Huur een boorhamer bij HuurDirect, actuele prijzen zie je op de site. Gratis bezorgd vanaf €35 incl. btw (binnen 10 km van Den Bosch).
Bekijk de boorhamer →Onderhoud en reiniging na gebruik
Goed onderhoud verlengt de levensduur van een boorhamer en voorkomt storingen bij de volgende klus. Na elk gebruik neem je de volgende stappen:
Boor verwijderen, Neem altijd de boor uit de houder na gebruik. Een vergeten boor kan verbuigen tijdens transport of opslag.
Ventilatieopeningen schoonblazen, Gebruik perslucht of een blaasbalg om steenstof uit de ventilatiesleuven te blazen. Verstopte openingen veroorzaken oververhitting.
SDS-houder reinigen, Draai de houder open en verwijder stof en gruis. Een vervuilde houder klemt boren niet goed vast, wat tot gevaarlijke situaties leidt.
Behuizing afvegen, Veeg de buitenkant af met een licht vochtige doek. Gebruik geen oplosmiddelen, die tasten het kunststof aan.
Boren controleren, Inspecteer je boren op slijtage. Een botte boor herken je aan een afgeronde snijkant en langzamer boorproces. Botte boren vervangen is goedkoper dan een kapotte boorhamer.
Bij langdurig boren in hard beton kan de boor gloeiend heet worden. Trek de boor om de 15-20 seconden even terug uit het gat om hem af te laten koelen. Dit voorkomt dat de hardmetalen punt zijn hardheid verliest (dat heet “uitgloeiing”). Als je veel gaten moet boren, wissel dan tussen twee boren af zodat ze om de beurt kunnen afkoelen. Dompel een hete boor nooit in water, het plotselinge temperatuurverschil kan microscheurtjes veroorzaken.